Играта како темел на учењето: Што навистина се случува во детскиот мозок?
- Кидо Медо
- Nov 24, 2025
- 2 min read
Во светот на возрасните, играта често се перципира како нешто „неважно“, додека вистинското учење почнува кога детето ќе седне, ќе отвори книга и ќе слуша. Но науката вели нешто поинаку. Играта е местото каде настануваат најдлабоките сознанија.
Што точно се случува во мозокот кога детето игра?
Мозокот на детето не учи „по предмети“. Тој учи преку искуства што се значајни и поврзани со емоции, движење, интеракција. А токму тоа се случува додека игра.
Кога детето „готви“:
Пребројува чаши и лажици – односно усвојува пред математички вештини.
Размислува кои „состојки“ му требаат и колку – се развива логиката и концептот за количина.
Ја следи структурата на секвенци – го совладува концептот за редослед, што подоцна помага при читање.
Кога децата раскажуваат приказни со кукли:
Градат реченици и ги поврзуваат мислите – учат како јазично да се изразат.
Користат зборови што ги слушнале во приказни – го богатат својот вокабулар.
Земаат улоги и учат како размислува другиот – развиваат емпатија и емоционална интелигенција.
Кога трчаат низ двор и скокаат по патеки:
Ја координираат рамнотежата – развиваат мозочни врски помеѓу двете хемисфери.
Градат доверба во сопственото тело – развиваат самопочит и емоционална стабилност.
Се организираат во игри со правила – развиваат извршни функции: планирање, фокус, флексибилност.
Играта е темел, а не пауза
Истражувањата покажуваат дека децата кои играат во средини што поттикнуваат љубопитност и слобода имаат:
Подобра способност за решавање проблеми.
Поголема самостојност и соработка.
Подготвеност за училиште, не само академски, туку и социјално и емоционално.
Како го користиме ова во WINGS?
Во Интернационалната градинка WINGS во Скопје, играта не е „награда по активност“. Таа е основен метод на учење.
Математиката не ја воведуваме со броеви на табла, туку преку:
Редење предмети по големина.
Споредување количини додека ја местиме масата.
Препознавање шеми додека играме со коцки.
Јазикот се развива додека:
Децата раскажуваат што цртаат или креираат.
Читаат сликовници и зборуваат за нив.
Играат „продавница“ и составуваат реченици.
Светот го истражуваат преку:
Игри со вода, песок и природни материјали.
Посети во парк и разговор за сето што го виделе.
Правење експерименти со бои, растенија или звуци.
Во секојдневниот ритам, има и структура и спонтаност – баланс помеѓу водено учење и слободна игра. Секоја активност има цел, но не е строго контролирана. Детето учи најмногу кога се чувствува безбедно, слушнато и слободно да се изрази.
Што можете вие како родители?
Не мора да правите ништо комплицирано.
Поддршката на развојот може да изгледа вака:
Дозволете детето да ја води играта понекогаш – само набљудувајте.
Наместо да појдете со „Не така!“, прашајте „Како ти би го направил тоа?“
Кога готвите, чистите или пазарите – вклучете го детето и разговарајте за тоа што правите.
И најважно: останете љубопитни со него!
м-р Искра Росо
Дипломиран дефектолог
